مترجم زبانهاى تركى و عربى « 1 » در دربار فرانسه ، به دستور كلبر « تاريخ چنگيز خان » را از روى مآخذ اسلامى به رشته تحرير درآورد و اين كتاب را فرزند وى مترجم مشهور تاريخ تيمور در سال 1710 ميلادى چاپ و منتشر كرد اندكى بعد در سال 1739 ميلادى گبيل كشيش ژزوئيت ( يسوعى ) تحت عنوان « تاريخ چنگيز خان و دودمان مغولان » ترجمهء خلاصه‌اى از تاريخ رسمى مغولان را كه به زبان چينى بوده با حواشى و تعليقات مترجم منتشر كرد . تأليف‌هاى پتىدلاكروآ و گبيل با كتاب دگين تفاوت ماهوى دارند . دربارهء دگين توان گفت كه آسيائيان در زير قلم او ويژگيهاى خويش را از دست داده به صورت اروپائيان در آمده‌اند ، ولى از شيوهء بيان و نظرهاى پتىدلاكروآ و گبيل به هيچوجه آشنائى ايشان با دانش اروپائى نمايان نيست و از اين رهگذر با مورخان مشرق زمين تفاوتى ندارند . اين داورى ما به ويژه در مورد گبيل صادق است . وى در مقدمه‌اى كه به كتاب نوشته جدا ثابت مىكند كه شيوهء چينى تنظيم تاريخ رسمى - از همهء شيوه‌هاى ممكن نيكوتر است و براى تحقيق در صحت اخبار رأى انجمنى از افراد نافذ الكلام و صالح لا اقل با گفته چند مورخ مستقل و جدا از يكديگر كه در موضوعى متفق باشند هم سنگ مىباشد و واجد اعتبار برابر است . گبيل به گروه مبلغان يسوعى كه به چين مهاجرت كرده هرگونه رابطه‌اى را با تمدن اروپائى از دست داده بوده‌اند ، تعلق داشته است . وى خود اعتراف مىكند كه در طى ساليان دراز اقامت خويش در چين هيچ كتابى جز تأليفات چينى و منچورى نخوانده بوده است . ميدانيم كه از اين نوع دانشمندان در ميان چين شناسان روسى نيز وجود داشته‌اند . از آن جمله است پدر روحانى يا كينف بيچورين ، مؤلف كتب

--> ( 1 ) - ( در نسخهء خطى چنين است . - تحريريه ) .